Nederlandse gokindustrie in spanning nu reclameverbod dreigt

Gokmaatregelen van de nieuwe Nederlandse regering werden deze week bekendgemaakt. Deze maken deel uit van een reeks anti-online gokbeleidsmaatregelen die al belastingverhogingen en beperkingen op de mogelijkheden van exploitanten om hun producten op de markt te brengen omvatten.

In juli 2025 trad in Nederland een verbod op sportsponsoring in werking. Exploitanten mogen ook niet adverteren in openbare ruimtes en atleten mogen geen rol als ambassadeur van gokmerken op zich nemen. Als gevolg daarvan hebben Nederlandse sportclubs nieuwe shirtsponsors moeten zoeken, aangezien gokbedrijven, net als in andere gereguleerde markten, veel van die sponsorcontracten in handen hadden.

Vijandelijkheid

Vóór de regulering was het (technisch gezien) illegaal om weddenschappen van Nederlandse spelers aan te nemen. Dat weerhield online exploitanten er nooit van om zich op die spelers te richten met online sportweddenschappen of casino-aanbiedingen en -producten. Uit gesprekken met een aantal Nederlandse contacten in de sector blijkt dat een deel van de huidige vijandigheid van politici jegens de sector voortkomt uit die tijd vóór de regulering. In die tijd voerden merken als Unibet of BetCity openlijk marketing op de ongereguleerde Nederlandse markt.     

Het is ook het vermelden waard dat reclameverboden niets nieuws zijn. Italië, Spanje en meer recentelijk België hebben allemaal beperkingen opgelegd aan gelicentieerde exploitanten om hun producten op de markt te brengen. In al deze markten hebben exploitanten manieren gevonden om de maatregelen te omzeilen. 

In Italië en Spanje hebben exploitanten van sportweddenschappen bijvoorbeeld 'nieuwssites' gelanceerd over voetbal en andere sporten, die opvallend veel gelijkenissen vertonen met hun huisstijl en logo's. In het naburige België hebben exploitanten het verbod op het tonen van gokmerken omzeild door reclame te maken voor liefdadigheidsinstellingen. Deze hebben verband met hun campagnes voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. 

Verontrustende boodschap

Maar hoewel de maatregelen slecht zijn voor exploitanten, geven ze ook een enigszins verontrustende boodschap af aan de legale en gereguleerde sector. Waarom? Het lokmiddel dat gokbedrijven wordt voorgehouden om zich te laten reguleren, is dat zij als legale en lokaal erkende exploitanten natuurlijk belasting zullen betalen, maar ook openlijk reclame kunnen maken voor hun producten. Dit zou dan kunnen op voetbalshirts, tv, radio, nationale kranten en mainstream websites. In veel opzichten is die wederzijdse overeenkomst een van de fundamentele pijlers voor de regulering van online gokken.

Dat is waar de Nederlandse brancheorganisatie VNLOK op doelde toen zij stelde dat het hele uitgangspunt van vergunningverlening overbodig wordt als exploitanten geen reclame mogen maken. Björn Fuchs, voorzitter van VNLOK, zei: "Het Nederlandse kansspelbeleid is bewust ontworpen rond een open, gereguleerde markt met strenge eisen op het gebied van zorgplicht, reclame en toezicht. Dit systeem werkt alleen als het legale, veilige aanbod zichtbaar blijft voor de speler. Een totaalverbod op reclame ondermijnt juist dat principe."

VNLOK wees er, net als zijn tegenhangers in het Verenigd Koninkrijk, Italië en Spanje, ook op dat de enige begunstigden van het beleid illegale exploitanten zullen zijn. Het zei: "Uit cijfers van de Nederlandse Kansspelautoriteit blijkt dat illegaal gokken snel is gegroeid sinds juli 2023, toen het verbod op niet-gerichte reclame voor legale aanbieders van kracht werd." Verdere beperkingen op reclame zullen deze trend alleen maar versterken door legale merken onzichtbaar te maken, terwijl illegale exploitanten blijven adverteren en spelers aantrekken die vaak niet weten of een website legaal is of niet.

In Nederland bleek uit recent onderzoek in opdracht van VNLOK ook dat in het laatste kwartaal van 2025 meer dan 97% van de online gokadvertenties op de platforms van socialemediagigant Meta afkomstig was van illegale aanbieders. Deze gegevens volgden op recente onthullingen van Reuters dat het moederbedrijf van Facebook en Instagram in 2024 16 miljard dollar, ofwel 10% van zijn inkomsten in 2024, verdiende aan advertenties voor online oplichting, verboden goederen en illegaal online gokken. De platforms publiceerden naar schatting dagelijks 15 miljard "risicovolle" advertenties voor oplichting, terwijl de adverteerders een premie moesten betalen voor het plaatsen van de advertenties. Bovendien reserveerde Meta ook 1 miljard dollar om de boetes te betalen waarvan het wist dat die het gevolg zouden zijn van deze activiteiten.

Handhaving schiet tekort

Zoals VNLOK met enige understatement zei: "De handhaving door grote onlineplatforms schiet in dit opzicht ernstig tekort". Deze trend doet zich ook voor in andere Europese markten. In Frankrijk probeerde Meta onlangs in beroep te gaan tegen een rechterlijke uitspraak. Hierin werd Meta veroordeeld omdat het illegale casinomerknamen toestond om de logo's, namen en afbeeldingen van beroemde Franse casino's, zoals die in de steden Deauville of Antibes, te gebruiken.

Hoewel de uitspraak tegen Meta na meer dan twee jaar procederen een erkenning is dat het bedrijf zich simpelweg niets aantrekt van de juistheid van de advertenties die op zijn platforms worden geplaatst. De vraag is of dit voldoende zal zijn om Meta te dwingen actie te ondernemen en daadwerkelijk toezicht te houden op de advertenties. De financiële of juridische risico's voor zijn bedrijfsmodel lijken namelijk zo minimaal.

Michel Groothuizen, voorzitter van de toezichthoudende autoriteit KSA, deed in januari een veelzeggende uitspraak toen hij tegen een vakblad zei dat de relaties tussen de sector en politici niet goed waren en dat "de analyses die we maken en de maatregelen die we voorstellen misschien als iets te pragmatisch worden beschouwd". Met andere woorden, politici zijn momenteel meer geïnteresseerd in het nastreven van hun overtuigingen, ongeacht het bewijs of de gevolgen voor de legale exploitanten die belasting betalen en zich aan de regelgeving van het land houden. 

Ondertussen blijven de komende maanden voor Nederlandse exploitanten vol onzekerheid en twijfel.